[ÖRFÍ]Fræðsluerindi á Keldum: Hrognkelsaeldi Hafrannsóknastofnunar

[Birkir Þór]

Þessi póstur er sendur tengiliðum við stofnanir, fyrirtæki, félög og 
hópa, til að kynna fræðsluerindi sem haldin eru á Tilraunastöðinni að 
Keldum. Vinsamlegast áframsendið með tölvupósti eftirfarandi upplýsingar 
til ykkar fólks.


**

*
Fræðsluerindi á Tilraunastöð Háskóla Íslands í meinafræði að Keldum.*

Fyrirlesari:*Agnar Steinarson, *sérfræðingur á Tilraunaeldisstöð 
Hafrannsóknastofnunar á Stað við Grindavík.**

**

Heiti erindis:*Hrognkelsaeldi Hafrannsóknastofnunar*

**

Erindið verður haldið _fimmtudaginn 28. apríl kl. 12:20_, í bókasafni 
Tilraunastöðvarinnar.

Laxeldi er orðin mikilvæg atvinnugrein víða um heim og heimsframleiðslan 
á eldislaxi er nú í kringum tvær milljónir tonna. Það sem stendur 
frekari vexti greinarinnar helst fyrir þrifum er fyrst og fremst 
laxalúsin. Lúsin veldur gríðarmiklu tjóni í eldinu og er jafnframt ógn 
við lífríki og villta stofna. Eldislaxinn hefur verið baðaður upp úr 
sterkum hreinsiefnum en það er mjög kostnaðarsamt og hefur neikvæð áhrif 
á bæði umhverfið og ímynd laxins í augum neytenda. Vistvænna er að beita 
lífrænum vörnum með því að setja sérstaka hreinsifiska í eldiskvíarnar 
þeir éta frísyndandi lús og einnig lús beint af laxinum. Í Noregi og 
víðar hafa menn um árabil notað varafisk (Labrus bergylta) sem 
hreinsifisk en framboðið á þeim er takmarkað og einnig hentar hann illa 
á köldum svæðum.

Tilraunir þar sem hrognkelsið (Cyclopterus lumpus) er nýtt sem lúsaæta 
hafa gefið góðan árangur og eldi á hrognkelsaseiðum til lúsahreinsunar 
eykst nú hröðum skrefum í Noregi. Í Færeyjum er laxeldið 
undirstöðuatvinnuvegur og þar er laxalúsin að verða gríðarlegt vandamál. 
Færeyingar hafa horft til þess að nota hreinsifisk í baráttu gegn 
lúsinni en erfiðlega hefur gengið að ala hrognkelsaseiði og varafiskur 
er ekki til staðar í sjó við eyjarnar. Vegna sjúkdómahættu er ekki 
leyfilegt að flytja lifandi fisk frá Noregi til Færeyja hins vegar er 
leyfilegt að flytja fisk frá Íslandi til Færeyja.

Árið 2014 gerði Hafrannsóknastofnun samning við færeyskt 
laxeldisfyrirtæki um tilraunaframleiðslu og flutning á lifandi 
hrognkelsaseiðum til Færeyja. Þrátt fyrir ýmsa byrjunarörðugleika tókst 
að afhenda mikið magn af seiðum og hrognkelsin stóðu sig vonum framar 
við lúsaátið. Árið 2015 hélt seiðaframleiðslan áfram en jafnframt var 
villtur klakfiskur tekinn í eldisstöðina að sumri til hrognaframleiðslu 
og sölu. Við reglubundið eftirlit greindist veirusjúkdómurinn veirublæði 
(VHS) í klakfiskinum og í kjölfarið var ákveðið að farga öllum 
hrognkelsum í stöðinni. Ekki varð þó vart við sjúkdóminn í seiðum sem 
þegar höfðu verið seld til Færeyja. Hins vegar urðu mjög mikil afföll af 
seiðum vegna þrálátrar Flexibacter-sýkingar sem einnig var rakin til 
hins villta klakfisks.

Hafrannsóknastofnun hefur jafnframt selt hrogn og seiði og unnið að 
yfirfærslu þekkingar tillaxeldisfyrirtækisins Stofnfisks hf sem hefur 
tekið eldisstöð sína í Höfnum á Reykjanesi alfarið undir hrognkelsaeldi. 
Hrognaöflun byggir alfarið á villtum klakfiski sem er alinn í sóttkví í 
einangrunarstöðinni í Sandgerði. Hafrannsóknastofnun hefur fengið leyfi 
til áframhaldandi seiðaframleiðslu og hefur nú á vormánuðum fengið hrogn 
frá Stofnfiski.

Í þessum fyrirlestri verður fjallað um hrognkelsaeldi 
Hafrannsóknastofnunar í máli og myndum, allt frá kreistingu og frjóvgun 
hrogna fram að útsetningu í sjókvíar í Færeyjum. Fjallað verður 
stuttlega um laxalúsafaraldurinn og frammistöðu hrognkelsanna við 
lúsaátið. Einnig verður fjallað stuttlega um þá sjúkdóma sem upp hafa 
komið í 
eldinu._______________________________________________________________

Birkir Þór Bragason

Tilraunastöð H.Í. í meinafræði að Keldum


-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: <http://listar.hi.is/pipermail/gerlanet/attachments/20160425/c3e7d615/attachment-0001.html>
-------------- next part --------------
A non-text attachment was scrubbed...
Name: Bor?i ?slenskur - JPEG format_ed.jpg
Type: image/jpeg
Size: 19012 bytes
Desc: not available
URL: <http://listar.hi.is/pipermail/gerlanet/attachments/20160425/c3e7d615/attachment-0001.jpg>